312 foreldrar og kennarar hafa talað: Hvað þarf til að bjarga lestrinum?

Spjaldtölvan í aðalhlutverki

Þegar kemur að lestrarþjálfun í stafrænum heimi er tækið sem barnið notar engin aukaatriði. Niðurstöðurnar voru afgerandi: 79% svarenda völdu spjaldtölvu sem hentugasta tækið fyrir lestrarleik. Til samanburðar nefndu aðeins 15% snjallsíma sem fyrsta val.

Þetta rímar vel við hönnunarstefnu LESA. Spjaldtölvan býður upp á stærri skjá, betri upplifun og minni truflun en síminn, sem gerir barninu kleift að sökkva sér dýpra í söguna og leikinn. Þetta val gefur okkur líka vísbendingu um að foreldrar og kennarar líti á lestrarnám sem einbeitt verkefni sem krefst betri skjágæða og yfirsýnar en síminn getur veitt.

Hvað má lestrargleði kosta?

Spurningin um verðlagningu er alltaf flókin. Algengustu svörin varðandi mánaðargjald voru á bilinu 2.000 til 3.500 kr.

Hér stöndum við frammi fyrir áskorun sem fylgir smæð íslenska markaðarins. Með aðeins um 4.500 börn í hverjum árgangi og þann mikla kostnað sem fylgir flókinni hugbúnaðarþróun og gervigreindarvinnslu, er líklegt að verðið verði nær efri mörkum þess bils. Þróun á gæðaefni fyrir lítinn málheim krefst meiri fjárfestingar per notanda en á stærri mörkuðum.

Hins vegar kom fram skýr vilji í athugasemdum: Foreldrar eru tilbúnir að greiða meira ef lausnin skilar mælanlegum árangri. Við lítum á þetta sem loforð – ef við skillum árangri, þá er fjárfestingin þess virði.

En það er önnur leið. 73% svarenda töldu að ríki eða sveitarfélög ættu að bera kostnaðinn. Ef hið opinbera kæmi að verkefninu með niðurgreiðslu eða kaupum á leyfum, gæti kostnaður foreldra lækkað verulega. Þetta er skýrt ákall til stjórnvalda um að forgangsraða lestrarlausnum og viðurkenna að lestrarkunnátta er samfélagslegt hagsmunamál, ekki bara einkamál foreldra.

52% foreldra glíma við tímaskort (og samviskubit)

Þetta er kannski sárasti punkturinn í niðurstöðunum. 52% foreldra sögðust glíma við verulegan tímaskort í daglegu lífi sem bitnar á heimalestri. Við þekkjum þetta öll: Eftir langan vinnudag, eldamennsku og skutl, er oft lítil orka eftir til að sitja yfir lestri. Þessi tímaskortur leiðir oft til streitu og neikvæðrar upplifunar af heimanámi, bæði fyrir foreldra og börn.

Á sama tíma sögðu flestir foreldrar að aðgengi að upplýsingum um framvindu barnsins væri „mjög mikilvægt“. Foreldrar vilja vita hvernig gengur, en hafa ekki alltaf tímann til að sitja yfir barninu. Þeir vilja vera upplýstir þátttakendur án þess að vera kennarar barnsins í fullu starfi.

Hvernig mætir LESA þessu? Við hönnuðum LESA til að létta álaginu af foreldrum („set it and forget it“) án þess að þeir missi yfirsýn:

1. Sjálfvirk skráning: LESA mælir lestrarhraða, lesskilning og lestraránægju sjálfkrafa á meðan barnið spilar.

2. Upplýsingagjöf: Foreldrar fá aðgengi að ítarlegri tölfræði í símanum sínum. Þú sérð framfarirnar án þess að þurfa að stýra lestrartímanum sjálf/ur. Þetta breytir hlutverki foreldrisins úr því að vera "eftirlitsaðili" í að vera "klappstýra" sem fagnar sigrum.

61% finnst erfitt að finna „réttu bókina“

Hillur fullar af bókum duga skammt ef þær eru of léttar (leiðinlegar) eða of þungar (valda uppgjöf). Í könnuninni sögðust 61% foreldra eiga í erfiðleikum með að finna bækur sem eru passlega þungar fyrir barnið sitt. Þetta er þekkt vandamál í lestrarkennslu; ef bilið milli getu og verkefnis er of stórt, minnkar áhuginn hratt.

Þetta vandamál leiðir beint til áhugaleysis, sem var nefnt sem einn stærsti óvinur lestrarnáms í könnuninni. Þegar barn finnur að textinn er óyfirstíganlegur eða barnalegur miðað við aldur, hverfur lestrargleðin.

Lausn LESA er tvíþætt:

• Aðlögun: Söguvélin okkar (Story Engine) aðlagar þyngdarstigið sjálfkrafa að getu barnsins. Sagan vex með barninu og tryggir að það sé alltaf á „lærdómssvæðinu“ (zone of proximal development) – þar sem verkefnið er krefjandi en viðráðanlegt.

• Leikjavæðing: Við breytum „kvöðinni“ í leik. Eins og kom fram í niðurstöðunum vantar ekki bara aðgengi að efni – það vantar hvatningu. Með því að flétta námsefnið inn í grípandi sögur og leikjakerfi, virkjum við innri áhugahvöt barnsins.

Niðurstöðurnar úr þessari könnun eru okkur dýrmætt veganesti. Þær staðfesta að við erum á réttri leið, en minna okkur líka á ábyrgðina sem fylgir því að þróa tæki sem á að bjarga íslenskri tungu og læsi. Við erum ekki bara að búa til app, heldur að reyna að leysa flókinn samfélagsvanda með tækni og kennslufræði að vopni.

Takk fyrir að taka þátt. Við höldum ótrauð áfram.